Miniencyklopedia kaktusów

ACANTHOCALYCIUM

Różne są opinie co do tego czy rodzaj ten zasługuje na samodzielność, czy może należy do rodzaju Echinopsis rozumianego w szerokim sensie. Rodzaj składa się z kilku gatunków, pochodzących z Argentyny, raczej niewielkich rozmiarów, największe z nich to A. spiniflorum. Najpopularniejsze w kolekcjach jest chyba A. spiniflorum "violaceum". W uprawie Acanthocalycia są proste - wystarczają typowe zasady uprawy kaktusów.

zdjęcia Acanthocalycium w galerii.

ACHARAGMA

Jedynie dwa gatunki: A. aguirreana i A. roseana, pochodzące z północnego Meksyki, i wyodrębnione niedawno z rodzaju Escobaria, składają się na ten rodzaj. Oba one to małe rośliny, przypominające zewnętrznym wyglądem Escobarie, kwitnące niewielkimi kwiatami.

ARIOCARPUS

Rodzaj ten obejmuje ok. 10 wolno rosnących kaktusów, znacznie różniących się swoim wyglądem od typowych - m. in. nie mają cierni, mają wydatne brodawki. Wszystkie one pochodzą z Meksyku, jedynie A. fisuratus zahacza o południe Teksasu. Ariocarpusy wolno rosną, są niezbyt proste w uprawie, i nie są polecane początkującym. Najprostszy w uprawie, i najszybciej rosnący jest A. retusus, najtrudniejszy - A. kotschoubeyanus. Ariocarpusy cieszą się dużą popularnością wśród kaktusiarzy, co sprawiło, że na przestrzeni lat wiele ich stanowisk zostało zniszczonych przez handlarzy roślinami.

           
            Ariocarpus fissuratus

zdjęcia Ariocarpusów w galerii.

ARROJADOA

Są to krzaczaste kaktusy o cienkich pędach. Na ich szczytach pojawiają się cefalia, które z czasem są przerastane przez pęd, tworząc w ten sposób na łodygach charakterystyczne pierścienie szczecin. Z cefaliów wyrastają dość obficie małe rurkowe kwiaty, w kolorach od różowego do karminowego. Arrojadoy rosnące w północnej Brazylii, są kaktusami ciepłolubnymi, i bezpiecznie będzie, jeśli temperatura ich zimowego spoczynku nie będzie spadać poniżej 15 ^oC. Poza tym są one bardzo proste w uprawie, szybko rosną i krzewią się, chętnie kwitną, a w sezonie wegetacyjnym potrzebują dość dużo wody. W rodzaju tym wyróżnia się obecnie od 6 do 9 gatunków.

zdjęcia Arrojadoa w galerii.

ASTROPHYTUM

W rodzaju tym można wyróżnić 6 gatunków: A. asterias, A. myriostigma, A. ornatum, A. niveum, A. coahuilense, A. caput-medusae Ostatni z nich został opisany jako Digitostigma caput-medusae, lecz najnowsze badania umieszczają go w rodzaju Astrophytum. Astrophyta to meksykańskie kaktusy o małej ilości ostro zaznaczonych żeber, dzięki którym oglądane z góry przypominają kształtem gwiazdę, co dało nazwę rodzajowi. Większość gatunków i odmian jest pokryta białymi kłaczkami. W uprawie są wrażliwe na przypalanie - należy ostrożnie przyzwyczajać je do wiosennego słońca po okresie spoczynku, podatne na gnicie szyjki korzeniowej - należy ja obłożyć żwirkiem, kamykami, a starsze egzemplarze mają łamliwy system korzeniowy - należy je ostrożnie przesadzać. Najtrudniejsze w uprawie jest A. asterias, jedyny gatunek, którego zasięg zahacza także o USA, a najłatwiejsze i najszybciej rosnące A. ornatum - ten ostatni gatunek jest najbardziej rozprzetrzeniony w przyrodzie, najbardziej zmienny, i może z czasem osiągająć kształt kolumnowy. Astrophyta łatwo się krzyzują między sobą.

           
            Astrophytum asterias

zdjęcia Astrophytów w galerii.
zdjęcia Astrophytów w galerii Tomikrona

AYLOSTERA

Rodzaj ten, obejmujący małe, krzewiące sie i chętnie kwitnące kaktusy, jest spokrewniony z rodzajem Rebutia, i często do niego włączany, choć ostatnie badania sugerują, że Aylostera jest odrębnym rodzajem. Za najładniejszy i najpopularniejszy gatunek uważana jest A. heliosa, która wyjątkowo nie jest zbyt prosta w uprawie - łatwo gnije przy nadmiernej wilgoci. Uprawa pozostałych gatunków jest prosta - uprawia się je tak, jak gatunki Rebutia, i tu również należy pamiętać by przy największych upałach w środku lata zapewnić im spoczynek - nie podlewać, w przeciwnym wypadku rośliny zginą.

BROWNINGIA

W ostatnim czasie przyjmuje się, że ten rodzaj ok. 12 drzewiastych kaktusów z składa się z dawnych rodzajów Browningia, Azureocereus, Castellanosia, Gymnanthocereus, Gymnocereus, jednak ostatnie badania sugerują, że być może nie jest on monofyletyczny i nie utrzyma się w tej poszerzonej formie. Najpopularniejsza w kolekcjach jest B. hertlingiana (dawny Azureocereus hertlingianus), przyjmująca przy odpowiednim nasłonecznieniu niebieskawą barwę, niezbyt trudna w uprawie, o ile ma zapewnione ciepło i nieco ostrożne podlewanie przy luźnym podłożu. Najbardziej znana jest B. candelaris. Kaktusy te pochodzą głównie z Peru, ale niektóre gatunki występują także w Chile, Ekwadorze, Boliwii i Kolumbii.

zdjęcia Browningia w galerii.

CEPHALOCEREUS

Gatunki Cephalocereus to kaktusy kolumnowe z południa Meksyku. Najbardziej znany reprezentant tego rodzaju, C. senilis, popularna "głowa starca", jest jednym z popularniejszych kaktusów, dzięki swoim długim, cienkim, przypominającymi włosy, cierniom radialnym. Pozostałe cztery gatunki w młodym wieku nie wyglądają tak ciekawie i są nieobecne w kolekcjach. Wszystkie gatunki kwitną w późnym wieku i w Europie kwitnienie się nie zdarza. Od wielu lat prowadzone są dywagacje na temat jakie gatunki powinny wchodzić w skład rodzaju Cephalocereus (m.in. w przeszłości wiele gatunków, również południowoamerykańskich, było przypisywanych do tego rodzaju). Anderson wymienia pięć - wszystkie one tworzą pseudocefalia, obszar pędu pokryty włosami i szczecinami chroniący kwiaty; pseudocefalia są szczytowe, jedynie u C. columna-trajani - boczne. Cephalocereusy wolno rosną, są ciepłolubne, i wrażliwe na nadmiar wilgoci w podłożu.

CLEISTOCACTUS

Cleistocactusy to proste w uprawie, szybko rosnące kolumnowe kaktusy o wąskich pędach, kwitnące wąskimi kwiatami. Razem z dołączonymi w ostatnich latach wieloma innymi rodzajami, m. in. Loxanthocereus, poszerzony rodzaj Cleistocactus obejmuje dziś ok. 50 gatunków. Obszar występowania rodzaju obejmuje Boliwię, Argentynę, Peru, Urugwaj, Paragwaj. Niektóre gatunki wcześnie kwitną, np. C. smaragdiflorus czy C. baumannii. Najpopularniejszy w uprawie i kwiaciarniach jest wszędobylski C. straussii - gatunek o wyjątkowo grubych pędach - pędy innych Cleistocactusów są cieńsze, a wiele gatunków lubi się pokładać i zajmować dużo miejsca w kolekcji. W uprawie kaktusy te lubią więcej wilgoci niż inne kaktusy.

zdjęcia Cleistocactus w galerii.

COLEOCEPHALOCEREUS

Wg. Nigela Taylora rodzaj Coleocephalocereus obejmuje sześć gatunków, w tym dwa gatunki tworzące dawniej rodzaj Buiningia. Są to ciekawe kaktusy pochodzące z Brazylii, spokrewnione z rodzajem Melocactus, tworzące boczne cefalia. Dwa gatunki rosną kolumnowo, dwa się półpłożą, dwa są krótkokolumnowe (wspomniane Buiningie). W kolekcjach najczęściaj spotykany jest C. aureus (dawna Buiningia aurea). Uprawiać należy je tak jak melokaktusy.

           
            Coleocephalocereus fluminensis

więcej zdjęć Coleocephalocereus w galerii.

COPIAPOA

Copiapoy to kaktusy z północy Chile. Można je podzielić na dwie grupy - gatunki osiągające większe rozmiary i praktycznie niekwitnące w warunkach północnoeuropejskich, oraz gatunki o małych rozmiarach, kwitnące chętnie. Prawie wszystkie Copiapoy kwitną zółtymi kwiatami, z nielicznymi czerwonokwitnącymi wyjątkami. Żyją blisko wybrzeża, gdzie mogą czerpać wilgoć z przedpołudniowych mgieł. W naturze mają zwykle brązowy, szary, a nawet białawy naskórek. Białawy naskórek mają m.in. odmiany C. cinerea, jednak w naszych warunkach klimatycznych nie osiągną one takiego wybarwienia.

           
            Copiapoa marginata

więcej zdjęć Copiapoa w galerii.

CORYPHANTHA

Rodzaj kaktusów średniej wielkości, z Meksyku i południa USA. Korpus jest podzielony na brodawki, z charakterystycznymi bruzdami, wytwarzanymi gdy kaktus staje się zdolny do kwitnienia. Często rośliny te w czasie swojego rozwoju zmieniają swój wygląd tak, że młode i starsze egzemplarze tego samego gatunku mocno się różnią. Dicht i Luthy wymieniają ok. 40 gatunków. W większości kaktusy te nie są trudne w uprawie. Do rodzaju tego czasem jest zaliczany rodzaj Escobaria, ale przez większość kaktusowych botaników nie jest to przyjmowane.

           
            Coryphantha pseudoechinus ssp. laui

więcej zdjęć Coryphantha w galerii.

ECHINOCACTUS

Najbardziej znany przedstawiciel tych kulistych kaktusów z południa USA i Meksyku, Echinocactus grusonii, którego w naturze jest już bardzo niewiele, jest chyba najczęściej rozmnażanym i najbardziej popularnym kaktusem na parapetach i w kwiaciarniach. Jest on atrakcyjny ze względu na mocne ciernie i dość szybki wzrost, i prosty w uprawie, jednak pozostałe gatunki tego rodzaju, które w przyrodzie występują w dużo większych ilościach, są trudniejsze i wolno rosną, a najgorszą renomę pod tym względem ma E. polycephalus, który nawet gdy jest szczepiony rośnie wyjątkowo wolno. Z wyjątkiem E. platyacanthus, którego potężne bryły w naturze pozostawiają niezatarte wrażenie na turystach, pozostałe gatunki osiągają mniejsze rozmiary niż słynny E.grusonii, jednak są również atrakcyjne. Niestety z uwagi na wolny wzrost, jest to rodzaj dla bardzo cierpliwych.

           
            Echinocactus horizonthalonius

zdjęcia Echinocactus w galerii.

ECHINOCEREUS

Echinocereusy zawsze cieszyły się dużym zainteresowaniem kolekcjonerów ze względu na zwykle duże i atrakcyjne kwiaty oraz łatwość kwitnienia, z reguły po ok. 4 latach. Kaktusy te krzewią się od podstawy, tworząc cząsto duże kępy. Pędy z reguły są cylindryczne, ale występuje bardzo duża rozpiętość kształtów i rozmiarów Echinocereus jest jednym z najbardziej "rozciagniętych terytorialnie" rodzajów, sięgając od środkowych stanów USA po Meksyk, niektóre gatunki mogą być w naszym klimacie mrozodporne. Ilość uznawanych gatunków waha się, w zależności od autora, między 60 a 100, przy czym do Echinocereus włączone są obecnie też dawne rodzaje Wilcoxia i Morangaya. Uprawa większości gatunków jest prosta. Echinocereusy podatne są na atak przędziorków.

zdjęcia Echinocereusów w galerii.

ECHINOMASTUS

Echinomastusy pochodzą z południa USA i północy Meksyku. Są to kaktusy małej lub średniej wielkości, o pędach podzielonych na brodawki, kulistych lub cylindrycznych, niekrzewiące się, gęsto uciernione, o dość ładnych kwiatach. Wyróżnia się ok. 10 gatunków. Część z nich wykazuje pewną mrozoodporność w naszych warunkach, niestety kaktusy te są wyjątkowo trudne w uprawie, i nie polecane nawet średniozaawansowanym kaktusiarzom.

           
            Echinomastus unguispinus "mapimiensis"

zdjęcia Echinomastus w galerii.

EPITHELANTHA

Bardzo charakterystyczne kaktusy z północy Meksyku i południa USA - tworzą one małe główki gęsto pokryte malutkimi białymi cierniami. Do niedawna przeważała opinia, że rodzaj ten składa się z dwóch gatunków, E. micromeris ze swoimi podgatunkami oraz E. bokei. Wg. ostatniego opracowania Donati i Zanovello, rodzaj składa się z sześciu gatunków i sześciu podgatunków. Najbardziej rozprzestrzeniona jest E. micromeris, zarówno w naturze jak i w kolekcjach. Rośliny te są trochę trudne w uprawie, jednak osoby, które uprawiały już inne kaktusy meksykańskie nie będą mialy problemu - chodzi głównie o to by kaktusy te nie straciły zwartego pokroju. Kwiaty nie są bardzo atrakcyjne, dużo ładniej na roślinach wyglądają czerwone owoce, najczęściej widoczne u samopylnej E. micromeris.

           
            Epithelantha micromeris


zdjęcia Epithelantha w galerii.

ERIOSYCE

Rodzaj o kilkudziesięciu gatunkach z Chile, zachodniej Argentyny, i południowego Peru, klasyfikowanych kiedyś w kilku odrębnych rodzajach, m.in.: Neoporteria, Horridocactus, Neochilenia, Thelocephala, Pyrrhocactus, Islaya. Rodzaj bardzo zróżnicowany - od bardzo małych kaktusów (dawna Thelocephala) do dużych kulistych. Ich uprawa nie jest bardzo prosta, ale też nie należy do najtrudniejszych. Kaktusy te lubią mgławicowanie, a w lecie przechodzą okres spoczynku, krótki, gdy trzymane pod gołym niebem.

zdjęcia Eriosyce w galerii.

ESCOBARIA

Rodzaj ten to małe, często krzewiące się kaktusy z brodawkowymi pędami, gęsto pokryte dość krótkimi cierniami. Dawniej rodzaj ten, w którym wyróżnia się dziś dwadzieście kilka gatunków, był umieszczany czasem w rodzaju Coryphantha. Escobarie zamieszkują generalnie północny Meksyk i południe USA, ale E. vivipara sięga nawet Kanady - i rzeczywiście północne formy E. vivipara są w naszym klimacie mrozoodporne. Kaktusy te nie są trudne w uprawie, wcześnie kwitną, choć kwiaty nie są specjalnie spektakularne. Do rodzaju włączane jest też obecnie rodzaj Neobesseya, ale ostatnie badania sugerują, że może być on samodzielny.

ESPOSTOA

Rodzaj Espostoa występuje w środkowo- i północnowschodnim Peru, i południowym Ekwadorze, po wschodniej stronie Andów. Są to kaktusy od krzewiastych do kolumnowych. W starszym wieku Espostoy wytwarzają boczne cefalia, w których rozwijają się kwiaty, jednak w kolekcjach europejskich rosną one stosunkowo wolno, mimo, że nie są trudne w uprawie, i doczekanie się kwitnącego egzemplarza zabiera wiele lat. Wymagają zimowania w temp. powyżej 10 ^oC. Większość gatunków wytwarza w młodym wieku jasną wełnę. W rodzaju można wyróżnić ok. 15 gatunków, razem z 2-ma gatunkami włączanego obecnie do Espostoa rodzaju Trixanthocereus. Do niedawna do Espostoa zaliczana była także boliwijska Vatricania guentheri, jednak w świetle nowszych badań, Vatricania stanowi odrębny rodzaj. W kwiaciarniach można nabyć Espostoa lanata, chyba najbardziej wełnisty gatunek obok E. melanostele.

zdjęcia Espostoa w galerii.

EULYCHNIA

Rodzaj ten pochodzi z Chile, zahacza o południowe Peru. Są to kolumnowe kaktusy o ładnym uciernieniu, w naturze mocno się krzewiące. Raczej proste w uprawie, odporne na przesuszenie, lubią mgławicowanie. Rosną zbyt wolno by w warunkach europejskich zakwitły. Najczęściej spotykaną w kolekcjach jest E. saint-pieana, forma E. brevicylindrica z dużą ilością białej welny w areolach. za Adrianną Hoffmann wyróżnia się obecnie trzy gatunki - osiągające dosć wysoki wzrost E. acida i E. braviflora, oraz nisko rosnącą, krzaczastą E. castanea. W Chile pewne znaczenie gospodarcze ma E. acida, której owoce są jadalne.

           
            Eulychnia breviflora "saint-pieana"

FEROCACTUS

Rodzaj ten jest bardzo lubiany przez miłośników kaktusów, a to za sprawą pięknych, i grubych cierni, z reguły czerwonawych, choć są również gatunki o niezbyt imponującym uciernieniu. Ferocactusy w naturze tworzą często masywne rośliny, w kolekcjach jednak rzadko przekraczają kilkudziesięsiąt centymetrów, i kwitną zwykle w starszym wieku. Rośliny te są w większości stosunkowo proste w uprawie. Do prawidłowego wzrostu potrzebują ciepła i maksimum słońca. Kwitną najczęściej w starszym wieku, choć są gatunki kwitnące już w wieku kilku lat. Zasięg występowania rodzaju obejmuje środkowy i północny Meksyk wraz z Półwyspem Kalifornijskim oraz południowy zachód USA. Najpopularniejszym jest gatunek F. wislizenii, prosty w uprawie, szybko rosnący, i atrakcyjny. Popularny jest także F. latispinus - gatunek o pięknych cierniach, dość wcześnie kwitnący, i również prosty w uprawie. Wyjątkowo długie ciernie ma F. rectispinus. Wszystki e ferocactusy wymagają w uprawie maksymalnej ilości światła.

zdjęcia Ferocactusów w galerii

FRAILEA

Obecnie uważa sie, że rodzaj Frailea obejmuje ok. 20 gatunków. Należą one do jednych z najmniejszych kaktusów, mają żółte kwiaty, grube korzenie, są o miernym uciernieniu. Występują w Argentynie, Boliwii, Brazylii, Paragwaj i Urugwaju. Frailee są generalnie proste w uprawie (do wyjątków zalicza się tu m.in. ceniona F. asterioides), jednak potrzebują one więcej wody niż większość typowych kaktusów, nieco mniej bezpośredniego nasłonecznienia, oraz nieco wyższych temperatur zimowania z lekkim wtedy spryskiwaniem. Żyją krótko - ok. 10-20 lat. Ciekawą cechą tego rodzaju jest kleistogamiczość - kwiaty nie otwierają się, zapylają się swoim własnym pyłkiem, tak więc można łatwo otrzymywać nasiona.

GYMNOCALYCIUM

Jest to rodzaj popularny wśród kolekcjonerów, mimo że kwiaty Gymnocalyciów, z kilkoma wyjątkami, nie cechują się wybitną kolorystyką - najczęściej są białe, lub z różowymi odcieniami, kilka gatunków kwitnie na czerwono, kilka na żółto. Prawie wszystkie gatunki Gymnocalycium to rośliny proste w uprawie i chętnie kwitnące. Rośliny z reguły osiągają małe lub średnie rozmiary, ciernie u większości gatunków są krótkie i niezbyt gęste. Różni badacze uznają różną ilość gatunków, na pewno jest ich kilkadziesiąt. Zasięg rodzaju obejmuje Argentynę, Paragwaj, Urugwaj, południową Brazylię i południową Boliwię. W uprawie dla większości gatunków zaleca się nieco cieniowania.

           
            Gymnocalycium quehlianum

więcej zdjęć Gymnocalycium w galerii

LOBIVIA

Rodzaj ten często zaliczany jest do rodzaju Echinopsis, jednak nie przez wszystkich jest to uznawane. Ze względu na popularność tych kaktusów wśród kolekcjonerów, tutaj figuruje jako oddzielny rodzaj - w takim wypadku ilość gatunków w tym rodzaju jest rzędu czterdziestu. Lobivie to kaktusy z Boliwii, Argentyny, Peru, kwitnące we wczesnym wieku, barwnymi atrakcyjnymi kwiatami, dość proste w uprawie. Jako górskie kaktusy, wytrzymują one krótkie spadki temperatury w suchej atmosferze. W środku lata należy zapewnić okres spoczynku.

zdjęcia Lobivia w galerii

MAMMILLARIA

Rodzaj Mammillaria jest najliczniejszym w podrodzinie Cactoideae. Mammillarie to kaktusy pochodzące z Meksyku i obszarów przyległych, małe lub średniej wielkości, z korpusami podzielonymi na brodawki, kwitnące zwykle wiankami małych kwiatów wyrastających z aksilii, zwykle o niezbyt mocnych cierniach. Wśród kaktusiarzy popularne są małe gatunki, tzw. wielkokwiatowe, trudniejsze w uprawie, uprawa większości gatunków jest jednak prosta. Mammillarie stanowią największy procent kaktusów w kwiaciarniach, ze względu na w większości proste ich rozmnażanie.

zdjęcia Mammillaria w galerii

MATUCANA

Kaktusy te pochodzą z peruwiańskich Andów. Rodzaj liczy kilkanaście gatunków, niektóre z czasem się wydłużają, niektóre krzewią. Kwiaty są prawie zawsze w odcieniach czerwieni, atrakcyjne, zwykle na długiej rurce. U prawie wszystkich gatunków kwiaty są zygomorficzne. Kaktusy te nie należą do specjalnie trudnych w uprawie, jednak muszą być spełnione reguły uprawy górskich kaktusów. Do najbardziej popularnych gatunków należą M. haynei, M. madisoniorum.

MELOCACTUS

Popularny rodzaj kulistych lub krótkokolumnowych kaktusów wytwarzających cefalia - fragmanty pędu, które są pozbawione zielonych tkanek, a gęsto pokryte wełną i szczecinami. W cefaliach pojawiają się ich małe, zwykle różowe kwiaty. Kaktusy te pochodzą głównie z Brazylii, ale rosną też w innych częściach Ameryki Płd., sięgając Karaibów i południa Meksyku. Są proste w uprawie, jednak bardziej ciepłolubne od innych kaktusów - wymagają wyższej temperatury zimowania, ponadto lubią więcej wody. Rosną dość szybko, nie krzewią się. Ich uciernienie jest zwykle dość atrakcyjne. Wyróżnia się ok. 50 gatunków.

zdjęcia Melocactus w galerii

MICRANTHOCEREUS

Micranthocereus to niskie, lub średniej wielkości kaktusy kolumnowe, pochodzące z Brazylii. Można wyróżnić 8 gatunków (Kaktusy i Inne Special 3). Większość z nich nie przekracza 1m wysokości, i kwitnie małymi rurkowymi kwiatami. Ze względu na swoje małe rozmiary Micranthocereusy dobrze nadają się do uprawy parapetowej, szczególnie atrakcyjny jest Micranthocereus polyanthus i M. flaviflorus, ze względu na dużą ilość wydawanych kwiatów, i wczesne kwitnienie. Wymagają zimowania w temperaturze powyżej 12 ^oC, maksymalnej ilości słońca, i dość obfitego podlewania w okresie wzrostu. Do rodzaju tego zalicza się obecnie często, najprawdopodobniej niesłusznie, także rodzaj Siccobaccatus.

zdjęcia Micranthocereus w galerii

NEOBUXBAUMIA

Są to wysokie kolumnowe kaktusy ze środkowego Meksyku, często tworzące malownicze pejzaże. Najpopularniejsza w kolekcjach, i powszechnie dostępna w kwiaciarniach, jest N. polylopha, która może zakwitnąć już przy wysokości 1m. Wyróżnia się 8 gatunków. Najbardziej od reszty rodzaju odróżnia się N. euphorbioides, a najnowszye badania sugerują, że bardziej prawdopodobna jest jej przynależność do spokrewnionego rodzaju Cephalocereus niż Neobuxbaumia. Neobuxbaumie są proste w uprawie. Wymagają zimowania w temperaturze powyżej 12 ^oC

zdjęcia Neobuxbaumia w galerii

NOTOCACTUS

Rodzaj Notocactus występuje w południowej Brazylii, Urugwaju, Paragwaju i Argentynie. Obecnie zalicza się go do rodzaju Parodia, jednak nie przez wszystkich jest to uznawane. Kaktusy te, o dużych, zwykle żółtych kwiatach, należą do najprostszych w uprawie kaktusów, choć niektóre gatunki są trudniejsze. Mogą rosnąć w lekkim cieniu, znoszą trochę obfitsze podlewanie niż inne kaktusy, powinny być zimowane powyżej 10 ^oC Kwitną późną wiosną, a ich kwiaty się dość długo utrzymują. Niektóre gatunki w starszym wieku się wydłużają, przyjmując kształt krótkokolumnowy.

           
            Notocactus magnificus

więcej zdjęć Notocactus w galerii

PACHYCEREUS

Pachycereusy to wysokie i masywne kaktusy z Meksyku, których wiek jest liczony w setkach lat. Różni autorzy podawali różną liczbę gatunków (do 12-stu). Według najnowszych badań, rodzaj ten składa się tylko z 5-ciu gatunków: P. pringlei, P. weberi, P. pecten-aboriginum, P. grandis, i P. tepamo. Rośliny te nie są specjalnie trudne w uprawie, potrzebują jednak dużo słońca i są wrażliwe na wilgoć przy niskich temperaturach. Rosną niezbyt szybko. Kwitną w starszym wieku, w kolekcjach północnoeuropejskich kwitnących egzemplarzy się nie spotyka. W kwiaciarniach bardzo często można spotkać P. pringlei. W środowisku naturalnym pierwsze trzy występują obficie, szczególnie malownicze są potężne wielopędowe kandelabry P. weberi.

           
            Pachycereus weberi

więcej zdjęć Pachycereusów w galerii

PARODIA

Rodzaj zamieszkuje wyżyny Boliwii i północnej Argentyny. Opisano dużo gatunków, zasadność większości opisów jest jednak kwestionowana. W dzisiejszych czasach rodzaj ten jest mało popularny, jednak w większości są to atrakcyjne rośliny, średniej wielkości, i o ładnym uciernieniu. Najbardziej rozpowszechniona w naturze jest Parodia maassii, występująca w postaci wielu odmian i form, atrakcyjnie wyglądająca i łatwa w uprawie, można ją też często spotkać w hipermarketach. W uprawie Parodie nie są specjalnie trudne, ale potrzebują przepuszczalnego podłoża.

           
            Parodia sp

więcej zdjęć Parodii w galerii

PELECYPHORA

Znane są dwa gatunki tego rodzaju z północnego Meksyku, P. asseliformis i P. strobiliformis, oba niewielkich rozmiarów, wolno rosnące, i należące do trudnych w uprawie. Szczególnie ciekawa jest P. asseliformis, której areole z cierniami przypominającymi wyglądem stonogę, dały jej nazwę gatunkową. Często jest szczepiona dla ułatwienia uprawy i przyśpieszenia wzrostu, jednak łatwo się wtedy deformuje i nienaturalnie mocno się krzewi, odrosty jednak mogą być pomocne w rozmnażaniu tego gatunku, gdyż jego rozmnażanie z nasion jest bardzo trudne.

PILOSOCEREUS

Pilosocereus to rodzaj drzewiastych kaktusów, z wieloma atrakcyjnymi gatunkami. Są to kaktusy proste w uprawie, dość szybko rosnące, często z mniejszą lub większą ilością wełny. Większość gatunków kwitnie dopiero przy rozmiarach pomiędzy 1-2 m wysokości. W kwiaciarniach i hipermarketach można często spotkać białowełnisty P. leucocephalus, i P. azureus z niebieskim naskórkiem. W uprawie potrzebują dużo słońca i ciepła. Pochodzą z ciepłych rejonów Ameryki Południowej - głównie Brazylii, i Meksyku, i temperatura ich zimowego spoczynku nie powinna spadać poniżej 12 ^oC.

zdjęcia Pilosocereusów w galerii

PTEROCACTUS

Jest to rodzaj z podrodziny opuncjowych. Są to krzewiące się, nisko rosnące przy ziemi kaktusy, o bulwiatych korzeniach i wydłużonych małych pędach, z areolami posiadającymi glochidy, o atrakcyjnych kwiatach. Występują w Argentynie i Chile na obszarach najbardziej wysuniętych na południe wśród kaktusów i są dość wytrzymałe na zimno, a niektóre formy nawet mogą być mrozoodporne. Uprawiać należy je bardziej "surowo" niż typowe kaktusy. Rozmnażanie z nasion jest bardzo trudne, bardzo proste jest rozmnażanie przez odrosty.

REBUTIA

W ostatnich latach rodzaj Rebutia traktowano zwykle dość szeroko, włączajac doń rodzaje Aylostera, Mediolobivia, Sulcorebutia i Weingartia. Nowsze badania sugerują jednak, że wyżej wymienione rodzaje nie powinny być łączone z rodzajem Rebutia. Rebutie to małe, krzewiące się kaktusy, popularne wśród kolekcjonerów ze względu na łatwość i obfitość kwitnienia, i prostą uprawę. Pochodzą z Argentyny i Boliwii. Są to kaktusy górskie, i warto by miały w okresie wzrostu dużo świeżego powietrza. Podobnie, jak w przypadku rodzaju Aylostera, należy im przy największych upałach w środku lata zapewnić spoczynek, tzn. nie podlewać. W zimie należy je trzymać możliwie chłodno, poniżej 12 ^oC.

zdjęcia Rebutii w galerii

SCLEROCACTUS

Są to kaktusy pochodzące z USA, o atrakcyjnym uciernieniu. W polskim klimacie mogą być zimą trzymane w nieogrzewanej szklarni. Część gatunków być może byłaby mrozoodporna przy spełnieniu ogólnych warunków dla uprawy mrozoodpornych kaktusów. Niestety kaktusy te są wyjątkowo trudne w uprawie. Do rodzaju Sclerocactus często zaliczane są rodzaje Toumeya, Echinomastus, Ancistrocactus i Glandulicactus. Najnowsze opracowanie rodzaju wymienia 15 gatunków, i z wyżej wymienionych rodzajów włącza do Sclerocactus tylko rodzaj Toumeya, jednak podkreśla, że kolejne dwa z nich, Echinomastus i Ancistrocactus, są z nim blisko spokrewnione.

zdjęcia Sclerocactus w galerii

STENOCACTUS

Rodzaj ten, znany wcześniej pod nazwą Echinofossulocactus, występuje w północnym i środkowym Meksyku. Są to niezbyt duże rośliny, rzadko przekraczające 10 cm średnicy. Najbardziej ich charakterystyczną cechą, są pofałdowane żebra, których liczba z reguły wynosi od 30 do 100. Panuje duża niepewność jeśli chodzi o liczbę gatunków - obecnie umownie uznaje się ich ok. 10. Mimo, że ich kwiaty nie wyróżniają się kolorystyką - są zwykle białe z fioletowymi smugami, kaktusy te są przez wielu bardzo cenione ze względu na ciekawy wygląd korpusu i ładne ułożenie cierni. Stenocactusy wymagają chłodnego spoczynku zimowego, w temperaturze poniżej 12 ^oC. Z reguły wcześnie się budzą, jako jedne z pierwszych w kolekcji. Są podatne na wełnowce, jednak są proste w uprawie.

zdjęcia Stenocactusów w galerii

SULCOREBUTIA

Są to małe, krzewiące się kaktusy, pochodzące z wyżyn boliwijskich. Ich uroda polega na obfitości kwitnienia i małych wymiarach samych roślin, co pozwala zebrać na małej przestrzeni pokaźną kolekcję. Co więcej, w rodzaju występuje duża różnorodność barw kwiatów, co sprawia, że kwitnąca kolekcja Sulcorebutii mieni się całą gamą kolorów. Gatunki Sulcorebutia charakteryzują się też wydłużonymi areolami i grubymi korzeniami, wrażliwymi na dłużej utrzymującą się wilgotność podłoża. Według badań Sulcorebutia nie stanowi odrębnego rodzaju, i jest umieszczana w rodzaju Weingartia - tu została wyszczególniona ze względu na popularność tej nazwy wśród kolekcjonerów.

zdjęcia Sulcorebutii w galerii

THELOCACTUS

Rodzaj ten pochodzi z Meksyku i składa z kilkunastu gatunków. Są to nieduże kaktusy, o ładnych dużych barwnych kwiatach, raczej o atrakcyjnym uciernieniu. Nie rosną zbyt szybko, jednak nie są specjalnie trudne w uprawie. Potrzebują maksymalnego nasłonecznienia, przepuszczalnego podłoża. Najprostsze w uprawie są T. bicolor i T. hexaedrophorus. Najbardziej rozprzestrzenionym w naturze i o największej liczbie odmian jest T. bicolor.

zdjęcia gatunków Thelocactus w galerii

TURBINICARPUS

Są to popularne wśród kolekcjonerów, małe, meksykańskie kaktusy, których reprezentatywną kolekcję można zgromadzić na bardzo małej przestrzeni. W naturze zajmują zwykle niewielkie obszary, i wiele z nich jest zagrożonych, do czego przyczynił się też ich nielegalny zbiór ze środowiska naturalnego przez kolekcjonerów. Turbinikarpusy wcześnie kwitną, zwykle białymi kwiatami. Wiele gatunków posiada mocno wygięte, "papierowe" ciernie. Ich uprawa jest stosunkowo prosta, wiele gatunków wytwarza jednak grube korzenie, stąd wskazana jest ostrożność przy podlewaniu i przepuszczalne podłoże. Dokładne badania rodzaju przeprowadzili w ostatnich latach Donati & Zanovelo. Na podstawie ich klasyfikacji, wymienia się obecnie dwadzieścia kilka gatunków, niektóre z nich zaliczane były wcześniej go rodzaju Gymnocactus

       
       Turbinicarpus alonsoi

więcej zdjęć Turbinicarpus w galerii

UEBELMANNIA

Wyróżnia się trzy gatunki w tym rodzaju, wszystkie one występują tylko w górach brazylijskiego stanu Minas Gerais. Dwa z nich - U. buiningi i U. gummifera są zagrożone w naturze, trzeci - U. pectinifera, chyba najładniejsza z nich, występuje dość obficie w swoim środowisku (wyróżnianych jest kilka odmian/podgatunków), i dość często można ją spotkać w kolekcjach. Kwiaty Uebelmannii nie są imponujące, ale są to ładne kuliste kaktusy, o ładnie zarysowanych żebrach. Są one ciepłolubne, lubią też wilgotną atmosterę, ale są wrażliwe na nadmiar wilgoci w podłożu, dlatego podłoże do ich uprawy powinno być przepuszczalne, tak zresztą, jak jest w naturze. W okresie wegetacji należy je spryskiwać, a podczas spoczynku zimowego temperatura nie powinna spadać poniżej 10 ^oC. Są bardzo wrażliwe na wilgoć przy niskiej temperaturze.

zdjęcia Uebelmannia w galerii