Fouquieria splendens
i Indianie
Sukulenty 5:4, 2008
Rodzaj Fouquieria Kunth jest jedynym rodzajem w rodzinie Fouquieriaceae. Uznaje się obecnie 11 gatunków. Ich pędy są słabo sukulentyczne, z wyjątkiem F. columnaris (dawna nazwa to Idria columnaris), a liście niesukulentyczne. Roślina ma ciernie, które są pozostałością po ogonkach pierwszych liści na każdym pędzie. Kolejne liście nie pozostawiają już po sobie cierni. Gatunki Fouquieria rosną w Meksyku i przyległych terenach USA, jedynie zasięg występowanie F. splendens rozciąga się na południowy zachód USA.
Fouquieria splendens Englem., znana pod zwyczajową nazwą Ocotillo, należy do słabo sukulentycznych gatunków w rodzaju. Czasem określana jest mianem semi-sukulent, a niektórzy powątpiewają w jej jakikolwiek sukulentyzm, określając ją jako kserofit, jednak jej typowe dla sukulentów niskie ciśnienie osmotyczne, wskazuje na cechy sukulentyczne.
Fouquieria splendens to roślina mocno krzewiąca się, o długich, sztywnych i cienkich pędach, pokrytych mocnymi cierniami, ok. 2,5 cm długości. Poszczególne odgałęzienia wyrastają z jednego głównego pędu tuż przy ziemi, w wyższych partiach rośliny odgałęzienia są rzadkie, tak, że przyjmuje ona kształt fontanny. Małe, okrągłe, niesukulentyczne liście pojawiają się w aksilach cierni po deszczu i szybko odpadają - zwykle roślina przez większą część roku jest bezlistna, choć może też wypuszczać liście wielokrotnie w ciągu roku.
Fouquieria splendens kwitnie wiosną, czerwono-pomarańczowymi lub czerwonymi, rurkowymi kwiatami (czasem mogą one być nawet białe), które pojawiają się na szczytach pędów w formie szpiczastych kiści. Kiście mogą mieć do 30 cm długości - im dłuższy pęd tym dłuższa kiść. Piękny widok Kwiaty są zapylane przez kolibry i pszczoły.
Różne plemiona indiańskie wykorzystywały na różne sposoby Ocotillo. Pędy były stosowane jako materiał do budowy domostw i jako żywopłoty, stanowiły też materiał na rozpałkę. Z kwiatów Ocotillo wyrabiano napój gaszący pragnienie, w ten sposób, że moczono je w wodzie. Czasem po prostu wyciskano z nich nektar, który po zestaleniu się stawał się słodkim przysmakiem. Nasiona po wysuszeniu były mielone na mąkę, z kolei zmielone na proszek korzenie miały zastosowanie medyczne jako środek przeciw obrzmieniom.
Jeśli będziemy chcieli uprawiać Ocotillo (w szklarni, bo na parapecie się nie uda), to wiedzmy, że roślina ta wymaga przepuszczalnego podłoża z dodatkiem wapienia. Roz-mnażać ją najlepiej jest przez ukorzenianie sadzonek późnym latem i wczesną jesienią. Jeśli się pokażą liście - można nawadniać więcej, jeśli roślina jest bez liści - należy oszczędniej dawkować wodę.
Badacz J. Henrickson, który prowadził badania F. splendens, wyróżnia jeszcze kolejne dwa podgatunki:
ssp. breviflora Henrickson - kwiaty mają mniejszą średnicę
ssp. campanumata (Nash) Henrickson - kwiaty są również o mniejszej średnicy, i mogą być różowe do purpurowych, lub kremowo-białe.
Polecane żródła:
Eggli, U. (ed.) 2002. Ilustrated Handbook of Succulent Plants. Dicotyledons.
www.succulent-plant.com/families/fouquieriaceae.html The Fouquieria Page - R. J. Hodgkiss
www.texasbeyondhistory.net/transp/nature/images/ocotillo.html Texas Beyond History
